मुंबईः करोना महामारीच्या काळात संसर्ग होऊन अनेकांनी जीव गमावला. आता करोना नियंत्रणात आला असला तरी अनेक आजारांची स्थिती जैसे थेच आहे. गेल्या पाच वर्षात मुंबईत अस्थमा आणि अन्य श्वसनविकार असलेल्या १३ हजार ४४४ जणांनी जीव गमावला आहे. मुंबई महानगरपालिकेकडून तसा अहवाल प्राप्त झाला आहे.

फेब्रुवारी महिन्यात उन्हाच्या झळा असह्य झाल्या होता. तसंच, तापमानात वाढ आणि हवा प्रदूषणाचा बिघडलेला स्तर यामुळं रुग्णालयात अॅलर्जी आणि घशाचा संसर्ग, दोन ते तीन आठवडे टिकणारा खोकला अशा रुग्णांनी गर्दी केली आहे. अशावेळी हा अहवाल गांभीर्याने घेण्याची गरज आहे.

श्वसनविकाराच्या त्रासामुळं दरवर्षी हजार रुग्णांना जीव गमवावा लागतो, असं महापालिकेच्या अहवालानुसार समोर आलं आहे. शहरातील एकूण मृत्यूंपैकी १ टक्के मृत्यू हे दम्याच्या आजारामुळं होतात. तर, फुफ्फुसासंबंधित विकार, श्वासनलिका अरुंद होणे, तीव्र ब्रॉन्कायलाइटिससारख्या सामान्य छातीच्या संसर्गामुळे दरवर्षी २० पेक्षा जास्त मुलांचा मृत्यू होतो. बीएमसीच्या कार्यकारी आरोग्य अधिकारी डॉ. मंगला गोमारे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, वाढत्या प्रदुषणामुळं हे मृत्यू झाले नाहीयेत. पालिकेचा डेटा, ICD कोडिंगनुसार मृत्यूची माहिती गोळा करतो.

चाकरमान्यांचा प्रवास आता सुस्साट होणार; मुंबई ते गोवादरम्यान ‘वंदे भारत’ धावणार
हवा प्रदुषणामुळं मृतांचा आकडा वाढला आहे असं सध्यातरी आयसीडी डेटाच्या आधारे म्हणता येणार नाही, असं एका रुग्णालयातील वरिष्ठ डॉक्टरांनी म्हटलं आहे. मात्क, २०२१मध्ये ग्रीनपीस एशिया या एनजीओने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालात म्हटले आहे की, वायू प्रदुषणामुळं होणाऱ्या वार्षिक मृत्यूंमध्ये जागतिक स्तरावर मुंबई पाचव्या क्रमांकावर आहे. २०२०मध्ये २५, ००० हजार मृत्यूंची नोंद झाली होती. तर, वायू प्रदूषणामुळं दिल्लीत सर्वाधिक म्हणजे ५४, ००० हजार जणांच्या मृत्यूंची नोंद झाली आहे.

हवेच्या प्रदूषणामुळं अस्थमा सीओपीडी (क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज) यांसारख्या तीव्र फुफ्फुसाच्या स्थितीची लक्षणे आणखीनच वाढतात. पुन्हा वारंवार होणाऱ्या संसर्गामुळे समस्या निर्माण होतात. वायू प्रदूषणामुळे सीओपीडीच्या रुग्णांत वाढ होते व त्याची तीव्रतादेखील वाढते. भारतातील एकूण मृत्यूंपैकी ८.७% मृत्यू सीओपीडीचे आहेत. एखाद्या व्यक्तीचा अचानक मृत्यू होणे म्हणजे दम्याचा झटका किंवा सीओपीडीचा आजार नसून वर्षांनुवर्ष संसर्ग झाल्याचा परिणाम आहे. यात व्यक्तीचे फुफ्फुसे इतकी कमकुवत होतात की मृत्यूची शक्यता वाढते, असं नानावटी रुग्णालयातील डॉ. सलील बेंद्रे यांनी म्हटलं आहे.

काम आटपून घराकडे निघाले, वाटेतच पती-पत्नीचा अपघात घडला, दोन लेकरं पोरकी झाली
वायू प्रदूषण हे व्यक्तीच्या मृत्यूचे अप्रत्यक्ष कारण आहे. या वर्षी आतापर्यंत हवेच्या प्रदूषणाशी संबंधित आजाराचे प्रमाण वाढले आहे. फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंड येथील अंतर्गत औषध तज्ज्ञ डॉ शोभा सुब्रमण्यम इटोलीकर यांच्या म्हणण्यानुसार, आम्ही अनेक रुग्णांना पाहतो, विशेषत: जे कामासाठी बाहेर पडतात, त्यांना तीव्र श्वसनाचे आजार होण्याची शक्यता जास्त असते. कोविड नंतर, तीव्र श्वसन आजारामुळे श्वास घेण्यास त्रास होत असलेल्या रुग्णांच्या संख्येत प्रचंड वाढ होत आहे. रुग्णांना तीव्र श्वासोच्छ्वास किंवा सतत खोकल्याच्या तक्रारी येतात ज्यामुळे त्यांच्या झोपेचा त्रास होतो. “बहुतेक प्रकरणे तीव्र ऍलर्जीक ब्राँकायटिस, विषाणूजन्य ब्राँकायटिस किंवा विषाणूजन्य न्यूमोनियामुळे आहेत आणि हवेच्या घसरत्या गुणवत्तेमुळे ही समस्या अधिकच बिघडत आहे, असंही त्या म्हणाल्या आहेत.

शोभा सुब्रमण्यम इटोलीकर यांच्या म्हणण्याला डॉ. बेंद्रे यांनीही दुजोरा दिला आहे. प्रदुषणाशी संबंधित समस्यांसह येणारे रुग्ण हे श्वसनासंबंधित समस्या असलेल्या रुग्णांपेक्षा जास्त आहेत. काही वेळा, रुग्ण स्वतःच्या मनासारखे उपचार करून त्रास अधिक वाढवतात. दमा आणि सीओपीडी असलेल्या रूग्णांसाठी इनहेलर हा सर्वोत्तम उपचार पर्याय आहे, परंतु जेव्हा त्यांना बरे वाटू लागते तेव्हा बरेच लोक ते सुरू ठेवण्यास नकार देतात, असं डॉ. बेंद्रे यांनी म्हटलं आहे.

लेकीच्या लग्नासाठी सुट्टीवर, पण एका अपघाताने सारेच हिरावले, १०वीचा पेपर देऊन मुलाने दिला अग्नी

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here