मुंबई: डॉक्टर आणि रुग्णाचे नाते हे सर्वसाधारणपणे रुग्णाच्या आजारापुरते मर्यादित असते. ‘फॅमिली डॉक्टर’ असेल तर त्यातल्या त्यात संपर्क अधिक असतो. क्वचित काही डॉक्टर-रुग्णांचे नाते मैत्रीतही बदलते. मात्र, त्या पलीकडंही काही डॉक्टर असे असतात, जे रुग्णांना प्रत्यक्ष न भेटताही त्यांचे फ्रेंड, फिलॉसॉफर आणि गाइड होऊन जातात. ” हे त्यापैकीच एक नाव. (Everything about )

भारतातील प्रसिद्ध स्त्रीरोग तज्ज्ञ, लैंगिक तज्ज्ञ, समुपदेशक () व स्तंभलेखक अशी ओळख असलेल्या डॉ. महिंद्र वत्स यांचे आज निधन झाले. वयाच्या ९६व्या वर्षी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. वत्स यांच्या जाण्यामुळं लैंगिक आरोग्याच्या समस्यांशी झगडणाऱ्या व लैंगिक समस्यांची उत्तरं मिळवून उत्तम आयुष्य जगणाऱ्या हजारोंनी आपला मार्गदर्शक गमावला आहे. मूळचे पंजाबी असलेल्या वत्स यांनी मुंबईतील महाविद्यालयातून वैद्यकीय अभ्यासक्रम पूर्ण केला. तिथंच त्यांची प्रोमिला यांच्याशी भेट झाली आणि पुढे ते विवाहबद्ध झाले. प्रोमिला या मूळच्या सिंधमधील होत्या. लग्नानंतर ते दोघे काही वर्षे ब्रिटनमध्ये राहिले. तिथं महिंद्र वत्स यांनी एका रुग्णालयात रजिस्ट्रार म्हणून नोकरी केली. मात्र, लष्करात डॉक्टर असलेल्या वडिलांच्या आजारपणामुळं त्यांना भारतात यावं लागलं. कालांतरानं ते इथंच स्थायिक झाले. वत्स यांनी ग्लॅक्सोमध्ये मेडिकल ऑफिसर म्हणून काम सुरू केले व सोबत स्त्रीरोग तज्ज्ञ म्हणून स्वतंत्र व्यवसाय देखील सुरू केला.

आस्क द सेक्सपर्ट

वत्स यांनी डॉक्टरकीच्या पलीकडं जाऊन अनेकांना मार्गदर्शन केले होते. टाइम्स समूहाच्या ‘मुंबई मिरर’ या दैनिकात त्यांनी केलेल्या स्तंभलेखनामुळं त्यांना मुंबईत वेगळी ओळख मिळाली होती हे खरे. वयाच्या ८० व्या वर्षी त्यांनी मुंबई मिररमध्ये ‘आस्क द सेक्सपर्ट’ हा स्तंभ सुरू केला होता. तब्बल दहा वर्षे त्यांनी स्तंभ चालवला. या दैनिकातून त्यांनी सुमारे २० हजार वाचकांच्या प्रश्नांना उत्तरं दिली. मात्र, वत्स यांचा म्हणून सुरू झालेला प्रवास त्याही खूप आधीचा. समुपदेशक वा लैंगिक सल्लागार म्हणून त्यांनी ४० हजारांहून अधिक लोकांच्या समस्यांचे निराकरण केले असावे, असा अंदाज आहे.

कार्याची दिशा सापडली!

वत्स यांनी १९६० मध्ये स्तंभलेखन सुरू केले. फेमिना, फ्लेअर आणि ट्रेंड या महिलाविषयक मासिकांसाठी त्यांना वैद्यकीय सल्ला देणारे लेखन करण्याची संधी मिळाली. त्यानंतर १९७० पर्यंत त्यांनी अनेक मासिकांमध्ये लेखन केले. संपादकीय जाच सुरू होताच त्यांनी हे लेखन थांबवले. मात्र, तोवर त्यांना आपल्या पुढील कार्याची दिशा सापडली होती.

लैंगिक शिक्षणाचे पुरस्कर्ते

वैद्यकीय क्षेत्रात काम करत असतानाच भारतात लैंगिक समस्यांबाबत अज्ञान असल्याचे त्यांच्या लक्षात आले. १९७४ मध्ये ‘फॅमिली प्लानिंग असोसिएशन ऑफ इंडिया’ सोबत सल्लागार म्हणून काम करत असताना त्यांनी देशात लैंगिक शिक्षण कार्यक्रम राबवण्याचा प्रस्ताव ठेवला. त्यांचा प्रस्ताव स्वीकारला गेला आणि त्यानंतर अनेक स्तरांतून विरोध झाल्यानंतरही देशात पहिले सेक्स एज्युकेशन, समुपदेशन व उपचार केंद्र सुरू करण्यात आले. त्यानंतर १९८० मध्ये वैद्यकीय व्यवसाय थांबवून त्यांनी पूर्णवेळ समुपदेशन व लैंगिक शिक्षणाचे काम सुरू केले. सेक्स ही आनंदाची भावना आहे. मात्र, अनेक लेखक अत्यंत गंभीरपणे त्याकडं पाहतात. याउलट वत्स यांनी लैंगिक सल्ले देताना विनोदाचा आधार घेतला. लोकांना समजून घेत त्यांना आधार दिला.

सोशल मीडियात श्रद्धांजलीच्या पोस्ट

डॉ. वत्स यांच्या निधनाच्या बातमीनंतर सोशल मीडियावर त्यांना श्रद्धांजली वाहणाऱ्या पोस्ट्सचा वर्षाव होत आहे. अनेकांनी त्यांचे आभार मानले आहेत. सर्वसामान्यांसह समाजातील अनेक मान्यवरांचाही यात समावेश आहे. त्यावरून डॉ. वत्स यांची लोकप्रियता काय होती, हे लक्षात येते.

Maharashtra News, Latest Maharashtra News in Marathi, ‎महाराष्ट्र ठळक बातम्या | Maharashtra Times

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here