मुंबई : एक वॉर्ड पद्धत

नगरपालिका, नगरपरिषद : दोन सदस्य प्रभाग

नहरपंचायत : एक सदस्य

म. टा. विशेष प्रतिनिधी, मुंबईः राज्यातील आगामी महानगरपालिका, नगरपालिकांसाठी बहुसदस्यीय प्रभागाची तरतूद पुन्हा लागू करण्याचा निर्णय बुधवारी राज्य मंत्रिमंडळाने घेतला. त्यानुसार मुंबई वगळता इतर सर्व महापालिकांच्या निवडणुकीत तीन सदस्यीय प्रभाग पद्धत असेल. मुंबईत एक वॉर्ड पद्धत असेल, तर नगरपालिका आणि नगरपरिषदेत मात्र दोन सदस्यीय प्रभाग पद्धत असेल. नगरपंचायतीलाही एक सदस्यीय पद्धतच असेल.

गेल्या काही काळापासून वॉर्ड तसेच प्रभाग पद्धती निश्चित करण्यावरून राजकारण तापले असताना आता हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे स्थानिक राजकारणाचे संदर्भ बदलणार असल्याने बदललेल्या परिस्थितीचा नेमका कोणाला राजकीय लाभ होणार यावरून आडाखे बांधले जात आहेत. या संदर्भातील अध्यादेश पुढील कार्यवाहीसाठी राज्यपालांच्या स्वाक्षरीसाठी पाठविण्यात येणार आहे. राज्यात भाजपची सत्ता असताना सन २०१७च्या महापालिका निवडणुकीआधी देवेंद्र फडणवीस सरकारने मुंबई वगळून अन्य महापालिकांसाठी चार सदस्यीय प्रभाग पद्धत लागू केली होती. या निर्णयाचा फायदा भाजपला झाला होता. त्यामुळे राज्यात सत्तांतर झाल्यानंतर आघाडी सरकारने हा निर्णय फिरवून पुन्हा एक सदस्यीय प्रभाग पद्धत लागू करण्याचा निर्णय घेतला होता. मात्र, एक सदस्यीय प्रभाग पद्धतीत विरोधी पक्ष भाजपला आयते उमेदवार मिळण्याची शक्यता लक्षात घेऊन आघाडीने आपला आधीचा निर्णय बदलल्याचे समजते. नव्या निर्णयानुसार पुढील वर्षाच्या सुरुवातीला होऊ घातलेल्या महापालिका निवडणुकीत तीन सदस्यांचा एक प्रभाग असेल. मुंबई महापालिकेत पूर्वीचीच म्हणजे एक सदस्य प्रभाग पद्धत कायम असेल. तर नगरपालिकांमध्ये दोन तर नगर पंचायतीमध्ये एक सदस्य प्रभाग पद्धत लागू असेल. यासंदर्भात अध्यादेश काढण्यात येणार आहे.

महाराष्ट्र महानगरपालिका अधिनियम व महाराष्ट्र नगरपरिषदा, नगरपंचायती व औद्योगिक नगरी अधिनियम, १९६५मध्ये सुधारणा करून राज्यातील महानगरपालिका व नगरपरिषदांमध्ये एक सदस्यीय प्रभाग पद्धती लागू करण्यात आली होती. तथापि, करोना दरम्यान निर्माण झालेली आरोग्य विषयक परिस्थिती हाताळताना निदर्शनास आलेल्या बाबी तसेच लोकप्रतिनिंधींनी निदर्शनास आणलेली वस्तुस्थिती यामुळे नागरी समस्यांचे निराकरण, जबाबदारी पार पाडणे हे प्रभागात सामूहिक प्रतिनिधित्वांमुळे (बहुसदस्यीय प्रभाग पध्दती) अधिक उचित पद्धतीने होऊ शकते या बाबी प्रकर्षाने पुढे आले. हे सर्व विचारात घेऊन महानगरपालिकांसाठी बहुसदस्यीय प्रभागाची तरतूद पुन्हा लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

मुदत संपलेल्या महापालिका

नवी मुंबई, कल्याण डोंबिवली, औरंगाबाद, वसई-विरार, कोल्हापूर

पुढील वर्षी निवडणूक होणाऱ्या महापालिका

मुंबई, ठाणे, उल्हासनगर, नाशिक, पुणे, पिंपरी-चिंचवड, सोलापूर, नागपूर, अमरावती, अकोला.

सदस्यीय प्रभाग पद्धत

मुंबई-१, अन्य महापालिका-३, नगरपालिका-२, नगरपंचायत-१

नागरी स्थानिक संस्थामध्ये २७ टक्क्यांपर्यंत आरक्षण

नागरी स्थानिक संस्थामध्ये नागरिकांच्या मागास प्रवर्गासाठीचे आरक्षण २७ टक्क्यांपर्यंत ठेवण्यास आणि एकूण आरक्षणाचे प्रमाण ५० टक्क्यांपेक्षा अधिक होणार नाही, अशी सुधारणा करण्यासही मंत्रिमंडळ बैठकीत बुधवारी मान्यता देण्यात आली. मागास प्रवर्गासाठी असणारे २७ टक्के हे स्थिर प्रमाण बदलून नागरिकांच्या मागास प्रवर्गासाठीचे आरक्षण २७ टक्क्यापर्यंत ठेवण्यास व एकूण आरक्षणाचे प्रमाण ५० टक्क्यांपेक्षा अधिक होणार नाही, अशी सुधारणा करण्यात येईल. ही सुधारणा आरक्षणाचे एकूण प्रमाण ५० टक्क्यांहून अधिक नसावे तसेच नागरिकांच्या मागास प्रवर्गासाठी सर्वच नागरी स्थानिक संस्थांमध्ये सरसकट २७ टक्के नसावे, हा सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाचा आशय विचारात घेऊन करण्यात आली आहे. याबाबतचा निर्णय घेण्यात येणार असल्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी काही दिवसांपूर्वी सांगितले होते.

‘जनतेच्या फायद्यासाठी…’ : एकनाथ शिंदे

‘काही वॉर्डांची तोडफोड करून, आपल्याला पाहिजे तसा वॉर्ड तयार करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. पण आम्ही सजग आहोत. निवडणूक आयोगाला कल्पना दिली आहे. त्यावर निवडणूक आयोगाने कृती केली नाही, तर आम्ही न्यायालयात जाऊ’, असा इशारा देवेंद्र फडणवीस यांनी सत्ताधाऱ्यांना दिला होता. त्यामुळे या पार्श्वभूमीवर प्रभाग रचना करण्यात आली आहे का, असा सवाल नगरविकास मंत्री एकनाथ शिंदे यांना विचारला असता ते म्हणाले की, राज्य सरकारने जो काही निर्णय घेतला आहे, तो कुठलाही राजकीय अभिनिवेष ठेवून किंवा राजकीय फायदा होईल, या दृष्टीने घेतलेला नाही. तर या प्रभाग रचनेचा फायदा नागरिकांना नागरी सुविधा मिळण्यासाठी होईल. मूळ प्रस्ताव हा चार सदस्यीय प्रभागाचा होता. पण तीन सदस्यीय प्रभागच योग्य ठरेल, असे मंत्रिमंडळातील काही नेत्यांचे म्हणणे होते. त्याबाबत मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्र्यांनी तीन सदस्यीय प्रभाग निश्चित केला. नगरपरिषद आणि नगरपालिकेत दोन, तर नगर पंचायतीमध्ये एक प्रभाग पद्धत असेल. यामुळे त्या भागातील नागरिकांना नागरी सुविधा देणे सोयीचे ठरेल, अशी माहिती एकनाथ शिंदे यांनी दिली.

Maharashtra News, Latest Maharashtra News in Marathi, ‎महाराष्ट्र ठळक बातम्या | Maharashtra Times

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here