ईशान घमंडे
अभिनेत्री जुई गडकरीच्या फोटोचा एका फेसबुक पेजवर कशा प्रकारे गैरवापर करण्यात आला याबद्दलची बातमी तुम्ही गेल्या आठवड्यात वाचली असेल. सोशल मीडियावर कुणाच्याही फोटोंचा कशा प्रकारे चुकीचा वापर होण्याची भीती असते हे यातून लक्षात येतं. अशाच प्रकारे लहान मुलांचे फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट करणंही चुकीचं असल्याचा इशारा दिला जातोय. या फोटोंचा कुणी गैरवापर करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. ‘हा मुलगा अथवा मुलगी अनाथ आहे, दत्तक घेण्यासाठी संपर्क करा’ अशा प्रकारच्या चुकीच्या मेसेजेसाठी फोटोंचा वापर केला जाऊ शकतो. अशा गोष्टींचा मुलांच्या वैयक्तिक आयुष्यावरही मोठ्या प्रमाणावर परिणाम होण्याची भीती आहे.

अगदी मुलाच्या जन्मापासून ते वयाच्या प्रत्येक टप्प्यांपर्यंत मुलांचे शेकडो फोटो पालकांकडून सोशल मीडियावर पोस्ट करण्यात येतात. कौतुकासाठी आणि आनंदासाठी पोस्ट केलेल्या फोटोंचा कुणी गैरवापर केला तर त्यातून निष्कारण मनस्तापाला तोंड द्यावं लागू शकतं. म्हणूनच अशा गोष्टी घडू नये यासाठी पालकांनी खबरदारी घेणं आवश्यक आहे. डिजिटल विश्वात स्वतःची किती आणि कुठली माहिती इतरांना पुरवावी हे ठरवण्याचा हक्क त्या-त्या व्यक्तीला असतो. नकळतपणे पालक हा हक्क मुलांकडून हिरावून घेतात. लहानपणीचे खूप फोटो सोशल मीडियावर उपलब्ध असण्याचा गंभीर परिणाम त्यांच्या भविष्यावर होऊ शकतो, असा इशारा तज्ज्ञ मंडळी देतात.

डिजिटल किडनॅपिंगचा धोका

तुमच्या नकळत कुठल्याही अनोळखी व्यक्तीनं, तुमच्या लहानग्यांचा फोटो स्वार्थासाठी वापरणं, म्हणजे डिजिटल किडनॅपिंग होय. यामुळे होणारा मनस्ताप खूप मोठा ठरू शकतो. डिजिटल किडनॅपिंग करणारी मंडळी, त्यांच्या प्रोफाइलवरील लाइक्स आणि कंमेंट्स वाढवण्यासाठी अशा फोटोंचा सर्रासपणे वापर करतात. ‘हा मुलगा अथवा मुलगी अनाथ आहे’, ‘दत्तक घेण्यासाठी संपर्क करा’ अशा चुकीच्या मेसेजचा वापरसुद्धा अशा फोटोंसह करण्यात येतो. पॉर्न साइट्स किंवा अश्लील फोटो तयार करण्यासाठी अशा फोटोंचा वापर केला जाऊ शकतो.

काय काळजी घ्याल?

* मुलांना किमान दहाव्या वर्षांपर्यंत सोशल मीडियापासून दूर ठेवा. तीच खबरदारी त्यांच्या फोटोंविषयी घ्या.

* केवळ तुमच्या आनंदासाठी मुलांचे फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट करू नका.

* परिणाम ठाऊक असूनही, त्याकडे दुर्लक्ष करणं टाळा.

* ओळखीतील मंडळींशी स्पर्धा म्हणून मुलांचे फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट करू नका.

* फोटो पोस्ट करणारच असाल, तर योग्य त्या प्रायव्हसी सेटिंग्सचा वापर करा.

लहान मुलांचे फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट करणं चुकीचं आहे. वयाच्या दहा वर्षांपर्यंत मुलं आणि त्यांचे फोटो सोशल मीडियापासून दूर ठेवावेत. लहान मुलांच्या फोटोंचा सोशल मीडियावर गैरवापर होऊ शकतो. शालेय आणि कॉलेजजीवनात थट्टामस्करीसाठी त्यांच्या मित्रमंडळींकडून या फोटोंचा वापर केला जाऊ शकतो. याचा मुलांच्या मानसिक स्वास्थ्यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. मुलांच्या भविष्यात अडचणी निर्माण करण्याचं काम पालकांकडूनच नकळतपणे होत असतं.

-डॉ. सागर मुंदडा, मनोविकारतज्ज्ञ

सोशल मीडियाच्या माध्यमातून माहिती मिळवणं आता सोपं आहे. लहान मुलांचे फोटो तिथे दिसल्यास गुन्हेगारांना त्यांच्याविषयी माहिती सहज मिळू शकते. व्हर्च्युअल जगात लहान मुलांना अनोळखी व्यक्तींपासून दूर ठेवणं गरजेचं आहे. अगदी व्हॉट्सॲपच्या प्रोफाइलवरही लहान मुलांचे फोटो ठेवणं टाळा. लाइक्स आणि कमेंट्सची सवय मुलांना झाल्यास व्हर्च्युअल जगात सगळ्यांचं लक्ष स्वत:कडे असावं अशी मुलांची मानसिकता तयार होते.

-सोनाली पाटणकर, रिस्पॉन्सिबल नेटिझम

Gadget News in Marathi: Computer, Mobile, Auto News in Marathi | Maharashtra Times

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here